Ένας γέροντας – διηγήθηκε ὁ ἀββᾶς Κασσιανὸς – ποὺ ἀσκήτευε στὴν ἔρημο, παρακάλεσε τὸ Θεὸ νὰ τοῦ δώσει τοῦτο τὸ χάρισμα:

Ὅταν γίνεται πνευματικὴ συζήτηση, νὰ μὴ νυστάζει ποτέ, ὅταν ὅμως κανεὶς ἀργολογεῖ ἢ κατακρίνει, τότε νὰ τὸν παίρνει ὁ ὕπνος, γιὰ νὰ μὴ μολύνονται τ᾿ αὐτιά του μὲ τέτοιο δηλητήριο. Καὶ πραγματικά, τοῦ ἔδωσε ὁ Θεὸς αὐτὸ ποὺ ζητοῦσε.

Ἔλεγε λοιπὸν αὐτὸς ὁ γέροντας, πὼς ὁ διάβολος εἶναι θιασώτης τῆς ἀργολογίας καὶ ἀντίπαλος κάθε πνευματικῆς διδαχῆς.

Ἐπιβεβαίωνε μάλιστα τὸ λόγο του ο γέροντας μὲ τοῦτο τὸ παράδειγμα:

Μιὰ φορά, καθὼς μιλοῦσα γιὰ ψυχωφελῆ ζητήματα σὲ κάποιους ἀδελφούς, τόσο πολὺ νύσταξαν, ποὺ δὲν μποροῦσαν οὔτε τὰ βλέφαρά τους νὰ κουνήσουν. Κι ἐγὼ τότε, θέλοντας νὰ φανερώσω πὼς αὐτὸ συμβαίνει ἀπὸ δαιμονικὴ ἐνέργεια, ἄρχισα ν᾿ ἀργολογῶ.

Στὴ στιγμὴ ξενύσταξαν κι ἔγιναν ὁλόχαροι! Ἀναστέναξα καὶ τοὺς εἶπα: «Δέστε, ἀδελφοί μου! Ὅσο μιλούσαμε γιὰ οὐράνια πράγματα, τὰ μάτια ὅλων σας τὰ ἔκλεινε ὁ ὕπνος.

Μόλις ὅμως ἀκούστηκαν λόγια μάταια, ὅλοι ξενυστάξατε καὶ ἀκούγατε πρόθυμα.

Σὰς παρακαλῶ λοιπόν, ἀδελφοί, νὰ συναισθανθεῖτε τὴν ἐνέργεια τοῦ πονηροῦ δαίμονα, κι ἔτσι νὰ εἶστε προσεκτικοὶ καὶ νὰ φυλάγεστε ἀπὸ τὸ νυσταγμό, κάθε φορὰ ποὺ κάνετε ἢ ἀκοῦτε κάτι πνευματικό».

Τι είναι Αββάς ; Άντε να σας το εξηγήσω ! (Αρχιμανδρίτης, Αθανάσιος Μισσός)

Στον ανατολικό μοναχισμό η χρήση της λέξης υποδήλωνε τον πνευματικό οδηγό των μοναχών και χρησιμοποιήθηκε ιδιαίτερα στην Αίγυπτο και τη Συρία κατά πάσα πιθανότητα χωρίς να συνδέεται με τη βιβλική αναφορά τόσο όσο με τη συριακή ετυμολογία.

Αργότερα πήρε την έννοια του ηγουμένου ή του πνευματικά καταξιωμένου μοναχού. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα αββάδων στα Γεροντικά και άλλα μοναχικά έργα προερχόμενα από την αιγυπτιακή παράδοση. Στη δύση πέρασε ως abbot, abbi, abate με τη σημασία του ηγουμένου ή αργότερα κάθε ανώτερου κληρικού μη επισκόπου.

Εκεί έχουμε και την ίδρυση των αββαείων, των μοναστηριών δηλαδή, τα οποία αργότερα εξελίχθηκαν σε πνευματικά κέντρα με ιδιαίτερες φεουδαρχικές επιδράσεις στην ευρύτερη λειτουργία τους.

Ο Ιερώνυμος, ο μεταφραστής της Λατινικής Βουλγάτας, ήταν αντίθετος στη χρήση του τίτλου “abba” που εφαρμοζόταν στους Καθολικούς μοναχούς της εποχής του με βάση το ότι παραβίαζε τις εντολές του Ιησού στο Ευαγγέλιο του Ματθαίου 23.9: καὶ πατέρα μὴ καλέσητε ὑμῶν ἐπὶ τῆς γῆς· εἷς γάρ ἐστιν ὁ πατήρ ὑμῶν, ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς.

close

Ακολουθήστε τις συμβουλές μας!

Δεν στέλνουμε spam! Διαβάστε την πολιτική απορρήτου μας για περισσότερες λεπτομέρειες.

Εγγραφείτε στις ενημερώσεις μας

Εγγραφήκατε επιτυχώς